📍 Kızılırmak Mah. Dumlupınar Blv. No:3C1-160 Çankaya / Ankara | 📞 0312 999 15 53 | ✉ info@ekoton.com.tr | Kariyer
Yeraltısuyu · Bilgi sayfası

Yeraltı Suyu Veri Analizi ve Modelleme

Kuyudan alınan seviye ve kimya verisi, tek başına bir sayı yığınıdır. Akiferin ne kadar su verebileceği, bir kirleticinin ne zaman nereye ulaşacağı ya da bir kazının nasıl susuzlaştırılacağı gibi sorular, bu verinin analiz edilip bir modele dönüştürülmesiyle yanıtlanır.

T ve Spompa testinden elde edilen iki temel akifer parametresi
Kavramsal modelsayısal modelin dayandığı anlayış
Kalibrasyonmodelin ölçümlerle sınandığı adım
01 · Genel bakış

Veriden karara: dört adım

Hidrojeolojik bir çalışma genellikle aynı sırayı izler ve her adımın kendine özgü yazılım araçları vardır.

AdımSoruTipik çıktı
Veri yönetimiElimizde hangi veri var ve ne kadar güvenilir?Kuyu logları, kesitler, seviye ve kimya zaman serileri, haritalar
Akifer testleriAkifer suyu ne kadar iletir ve depolar?İletimlilik (T), depolama katsayısı (S), hidrolik iletkenlik (K)
Su kimyasıBu su nereden geliyor, hangi süreçlerden geçmiş?Su tipi, iyon dengesi, karışım ve kökene ilişkin diyagramlar
Sayısal modelKoşullar değişirse ne olur?Seviye ve derişim tahminleri, senaryo karşılaştırmaları
02 · Akifer testleri

Pompa ve slug testi analizi

Pompa testinde bir kuyudan sabit debiyle su çekilir, çevredeki gözlem kuyularında seviyenin zamana bağlı düşümü kaydedilir. Düşüm eğrisi kuramsal çözümlerle çakıştırılarak akifer parametreleri bulunur.

  • Theis ve Cooper–Jacob: basınçlı akiferler için temel çözümler.
  • Hantush: üstten ya da alttan sızma alan (sızdırmalı) akiferler.
  • Neuman: serbest yüzeyli akiferlerde gecikmeli boşalım.
  • Sınır etkileri: düşüm eğrisindeki sapmalar, beslenme sınırı ya da geçirimsiz sınırın varlığını gösterir.

Slug testinde kuyudaki su seviyesi ani olarak değiştirilir ve eski hâline dönüşü izlenir. Tek kuyuda, kısa sürede yapılır; kuyu çevresindeki hidrolik iletkenliği verir (Hvorslev, Bouwer–Rice çözümleri). Kirli sahalarda su çıkarmadan yapılabildiği için tercih edilir.

Testin güvenilirliği veri sıklığına bağlıdır; ilk dakikalardaki hızlı değişimi yakalamak için saniyeler düzeyinde kayıt yapan basınç kaydediciler kullanılır.

03 · Su kimyası

Kimya verisini okumak

Onlarca numune ve onlarca parametreden oluşan bir tabloyu gözle yorumlamak zordur. Hidrokimya diyagramları bu veriyi karşılaştırılabilir hâle getirir.

  • İyon dengesi: katyon ve anyon toplamlarının eşitliği analizin iç tutarlılığını sınar; yorumdan önce yapılan ilk kontroldür.
  • Piper diyagramı: numuneleri ana iyon oranlarına göre yerleştirir; su tipleri ve karışım çizgileri görülür.
  • Stiff ve Schoeller diyagramları: her numunenin “parmak izini” çizer; haritaya yerleştirildiğinde mekânsal değişim izlenir.
  • Zaman serileri ve sınır değer karşılaştırması: eğilimler ile standartları aşan parametreler belirlenir.
  • Jeokimyasal hesaplar: doygunluk indisleri, hangi minerallerin çözünme ya da çökelme eğiliminde olduğunu gösterir.
04 · Sayısal model

Akış ve taşınım modeli nasıl kurulur?

Sayısal model, akiferi hücrelere böler ve her hücre için su dengesi denklemini çözer. Yaygın kullanılan MODFLOW kodu sonlu farklar yöntemine dayanır; taşınım kodları ise kirleticinin akışla birlikte ilerlemesini, yayılmasını ve bozunmasını hesaplar.

  • Kavramsal model: katmanlar, sınırlar, beslenme ve boşalım noktaları tanımlanır. Sayısal modelin kalitesi bu anlayışın kalitesini aşamaz.
  • Ağ ve parametreler: hidrolik iletkenlik, depolama ve beslenme değerleri hücrelere atanır.
  • Sınır koşulları: nehirler, göller, kuyular ve sabit seviyeli sınırlar modele işlenir.
  • Kalibrasyon: hesaplanan seviyeler ölçülenlerle karşılaştırılır; parametreler kabul edilebilir uyum sağlanana dek ayarlanır.
  • Tahmin ve belirsizlik: senaryolar çalıştırılır; sonuçlar tek bir sayı olarak değil, olası aralıkla birlikte sunulur.

Grafik arayüzlü modelleme yazılımları bu adımları tek ortamda birleştirir: veri içe aktarılır, kavramsal model çizilir, sayısal ağa dönüştürülür ve sonuçlar harita ile kesit üzerinde görselleştirilir.

05 · Ekipman

Bu gruptaki ürünler

Yeraltı suyu yazılımları: veri yönetimi, akifer testi analizi, su kimyası ve sayısal modelleme.

Projenize uygun yazılımı belirleyelim

Çalışmanızın kapsamını ve elinizdeki veriyi paylaşın; lisans seçenekleri ve eğitim hakkında bilgi verelim.

Bilgi alın

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.