Veriden karara: dört adım
Hidrojeolojik bir çalışma genellikle aynı sırayı izler ve her adımın kendine özgü yazılım araçları vardır.
| Adım | Soru | Tipik çıktı |
|---|---|---|
| Veri yönetimi | Elimizde hangi veri var ve ne kadar güvenilir? | Kuyu logları, kesitler, seviye ve kimya zaman serileri, haritalar |
| Akifer testleri | Akifer suyu ne kadar iletir ve depolar? | İletimlilik (T), depolama katsayısı (S), hidrolik iletkenlik (K) |
| Su kimyası | Bu su nereden geliyor, hangi süreçlerden geçmiş? | Su tipi, iyon dengesi, karışım ve kökene ilişkin diyagramlar |
| Sayısal model | Koşullar değişirse ne olur? | Seviye ve derişim tahminleri, senaryo karşılaştırmaları |
Pompa ve slug testi analizi
Pompa testinde bir kuyudan sabit debiyle su çekilir, çevredeki gözlem kuyularında seviyenin zamana bağlı düşümü kaydedilir. Düşüm eğrisi kuramsal çözümlerle çakıştırılarak akifer parametreleri bulunur.
- Theis ve Cooper–Jacob: basınçlı akiferler için temel çözümler.
- Hantush: üstten ya da alttan sızma alan (sızdırmalı) akiferler.
- Neuman: serbest yüzeyli akiferlerde gecikmeli boşalım.
- Sınır etkileri: düşüm eğrisindeki sapmalar, beslenme sınırı ya da geçirimsiz sınırın varlığını gösterir.
Slug testinde kuyudaki su seviyesi ani olarak değiştirilir ve eski hâline dönüşü izlenir. Tek kuyuda, kısa sürede yapılır; kuyu çevresindeki hidrolik iletkenliği verir (Hvorslev, Bouwer–Rice çözümleri). Kirli sahalarda su çıkarmadan yapılabildiği için tercih edilir.
Testin güvenilirliği veri sıklığına bağlıdır; ilk dakikalardaki hızlı değişimi yakalamak için saniyeler düzeyinde kayıt yapan basınç kaydediciler kullanılır.
Kimya verisini okumak
Onlarca numune ve onlarca parametreden oluşan bir tabloyu gözle yorumlamak zordur. Hidrokimya diyagramları bu veriyi karşılaştırılabilir hâle getirir.
- İyon dengesi: katyon ve anyon toplamlarının eşitliği analizin iç tutarlılığını sınar; yorumdan önce yapılan ilk kontroldür.
- Piper diyagramı: numuneleri ana iyon oranlarına göre yerleştirir; su tipleri ve karışım çizgileri görülür.
- Stiff ve Schoeller diyagramları: her numunenin “parmak izini” çizer; haritaya yerleştirildiğinde mekânsal değişim izlenir.
- Zaman serileri ve sınır değer karşılaştırması: eğilimler ile standartları aşan parametreler belirlenir.
- Jeokimyasal hesaplar: doygunluk indisleri, hangi minerallerin çözünme ya da çökelme eğiliminde olduğunu gösterir.
Akış ve taşınım modeli nasıl kurulur?
Sayısal model, akiferi hücrelere böler ve her hücre için su dengesi denklemini çözer. Yaygın kullanılan MODFLOW kodu sonlu farklar yöntemine dayanır; taşınım kodları ise kirleticinin akışla birlikte ilerlemesini, yayılmasını ve bozunmasını hesaplar.
- Kavramsal model: katmanlar, sınırlar, beslenme ve boşalım noktaları tanımlanır. Sayısal modelin kalitesi bu anlayışın kalitesini aşamaz.
- Ağ ve parametreler: hidrolik iletkenlik, depolama ve beslenme değerleri hücrelere atanır.
- Sınır koşulları: nehirler, göller, kuyular ve sabit seviyeli sınırlar modele işlenir.
- Kalibrasyon: hesaplanan seviyeler ölçülenlerle karşılaştırılır; parametreler kabul edilebilir uyum sağlanana dek ayarlanır.
- Tahmin ve belirsizlik: senaryolar çalıştırılır; sonuçlar tek bir sayı olarak değil, olası aralıkla birlikte sunulur.
Grafik arayüzlü modelleme yazılımları bu adımları tek ortamda birleştirir: veri içe aktarılır, kavramsal model çizilir, sayısal ağa dönüştürülür ve sonuçlar harita ile kesit üzerinde görselleştirilir.
Bu gruptaki ürünler
Yeraltı suyu yazılımları: veri yönetimi, akifer testi analizi, su kimyası ve sayısal modelleme.

Su kalitesi verilerinin analizi ve raporlanması için özel yazılım. 20'den fazla jeokimyasal ve istatistiksel grafik, otomatik su…

Pompalama testi, slug testi ve Lugeon testi verilerini analiz eden, yorumlayan ve görselleştiren kullanımı kolay yazılım paketi.…

Kapsamlı bir çevresel veri yönetim sistemi. Büyük hacimli yeraltısuyu ve çevre verilerini SQL Server tabanlı bir veritabanında…

Yeraltısuyu akışı ve kirletici taşınımı için sektör standardı MODFLOW kodlarını, kalibrasyon araçlarını ve etkileyici 3B…
Projenize uygun yazılımı belirleyelim
Çalışmanızın kapsamını ve elinizdeki veriyi paylaşın; lisans seçenekleri ve eğitim hakkında bilgi verelim.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.