📍 Kızılırmak Mah. Dumlupınar Blv. No:3C1-160 Çankaya / Ankara | 📞 0312 999 15 53 | ✉ info@ekoton.com.tr | Kariyer
Toprak · Bilgi sayfası

Toprak Fiziği Laboratuvarı

Sahadan alınan numune, laboratuvarda toprağın su tutma, su iletme ve mekanik özelliklerine dönüşür. Bu sayfa, toprak fiziği laboratuvarında en sık yapılan tayinlerin hangi ilkeye dayandığını ve hangi cihazın hangi aralıkta kullanıldığını özetler.

pF 0–4,2su tutma eğrisinin ölçülen aralığı
63 µmeleme ile çöktürme arasındaki sınır
BozulmamışpF ve geçirgenlik için halka numunesi gerekir
01 · Su tutma

pF eğrisi nasıl çıkarılır?

Su tutma (pF) eğrisi, toprağın farklı emme kuvvetlerinde ne kadar su tuttuğunu gösterir. Doygun hâle getirilen halka numunesi sırayla artan emme basamaklarına maruz bırakılır; her basamakta denge beklendikten sonra numune tartılır.

Tek bir cihaz tüm aralığı kapsayamaz, çünkü düşük ve yüksek emme farklı fiziksel düzenek gerektirir.

CihazpF aralığıÇalışma ilkesi
Kum havuzu0 – 2,0Numune ince kum yatağına oturur; asılı su sütunuyla emme uygulanır
Kum/kaolin havuzu2,0 – 2,7Kaolin tabakası daha yüksek emmede hava girişini engeller
Membran ve seramik plakalı basınç aparatları3,0 – 4,2Numuneye üstten hava basıncı uygulanır; su membrandan ya da seramik plakadan dışarı itilir

Düşük pF aralığı toprağın yapısına (büyük gözenekler) bağlı olduğundan bozulmamış halka numunesiyle çalışılır. Yüksek pF aralığı esas olarak tekstüre bağlıdır ve bozulmuş numuneyle de belirlenebilir.

02 · Tekstür

Tane boyu dağılımı: eleme ve çöktürme

Kum, silt ve kil oranları toprağın tekstür sınıfını belirler. İri ve ince taneler farklı yöntemle ayrılır.

Eleme (63 µm üzeri)

Kum fraksiyonu, göz açıklığı giderek küçülen eleklerden oluşan bir kolonda ayrılır. Elek sarsma cihazı numuneyi sürekli hareket ettirir; her elekte kalan miktar tartılır. Kuru ya da yaş eleme yapılabilir.

Çöktürme (63 µm altı)

Silt ve kil, sudaki çökme hızlarına göre ayrılır. Stokes yasasına göre iri taneler daha hızlı çöker. Pipet yönteminde belirli süre ve derinlikte süspansiyondan örnek çekilir; hidrometre yönteminde süspansiyonun yoğunluğu zamanla izlenir.

Çöktürme öncesinde organik madde ve karbonatlar gerekirse uzaklaştırılır ve taneler kimyasal olarak dağıtılır; aksi hâlde birbirine yapışmış taneler olduğundan iri ölçülür.

03 · Su iletimi

Laboratuvarda hidrolik iletkenlik

Doygun hidrolik iletkenlik, bozulmamış halka numunesinden su geçirilerek Darcy yasasıyla hesaplanır. Toprağın geçirgenliğine göre iki düzenek kullanılır.

  • Sabit seviyeli yöntem: numune üzerindeki su yüksekliği sabit tutulur, birim zamanda geçen su hacmi ölçülür. Geçirgen (kumlu, iyi yapılı) topraklar için uygundur.
  • Düşen seviyeli yöntem: ince bir borudaki su seviyesinin düşme hızı izlenir. Az geçirgen (killi, sıkışmış) topraklarda küçük akışları ölçmeyi sağlar.

Halka çeperi boyunca oluşan kaçak akış ve numunedeki tek bir kök kanalı sonucu kat kat değiştirebilir; bu yüzden çok sayıda tekrar ile çalışılır ve sonuçlar ortanca değer üzerinden yorumlanır.

04 · Diğer tayinler

Gözeneklilik, karbonat, agregat stabilitesi, dayanım

TayinCihazİlke
Katı hacmi ve gözeneklilikHava piknometresiNumune odasındaki havanın basınç–hacim ilişkisinden hava dolu gözenek hacmi bulunur
Karbonat içeriğiKalsimetreNumune hidroklorik asitle tepkimeye sokulur; açığa çıkan CO₂ hacmi ölçülür (Scheibler yöntemi)
Agregat stabilitesiIslak eleme cihazıAgregatlar suda belirli süre elenir; dağılmadan kalan oran, yapının suya dayanıklılığını gösterir
Kesme ve basınç dayanımıKesme ve basınç test cihazlarıNumune kontrollü biçimde yüklenir; kırılma anındaki gerilme kaydedilir

Agregat stabilitesi; kabuk oluşumu, erozyon duyarlılığı ve toprak sağlığı değerlendirmelerinde sık kullanılan, toprak işleme ve organik madde yönetimine duyarlı bir göstergedir.

05 · Ekipman

Bu gruptaki ürünler

pF tayin setleri, tane boyu analiz cihazları, permeametreler ve diğer toprak fiziği laboratuvar ekipmanları.

Hava Piknometresi — Langer Yöntemi
Toprak Laboratuvar CihazlarıHava Piknometresi — Langer Yöntemi

Langer yöntemine göre çalışan, kalibrasyon bloğu dahil komple hava piknometresi seti. Cihaz, maksimum 53 veya 60 mm çaplı (maks.…

Ürün sayfası →
Kalsimetre — Karbonat İçeriği Tayini
Toprak Laboratuvar CihazlarıKalsimetre — Karbonat İçeriği Tayini

Kalsimetre ile toprak numunesinin karbonat içeriğini ölçün; ISO 10693'te açıklanan yönteme göre 5 numunenin eş zamanlı…

Ürün sayfası →
Basınç (Kompresyon) Test Cihazı Seti
Toprak Laboratuvar CihazlarıBasınç (Kompresyon) Test Cihazı Seti

Toprağın düşey yük altındaki davranışını tam otomatik ölçen bilgisayar kontrollü laboratuvar cihazı.

Ürün sayfası →
Elek Seti — Tane Boyutu Dağılımı Test Seti
Toprak Laboratuvar CihazlarıElek Seti — Tane Boyutu Dağılımı Test Seti

Elektromanyetik elek sarsıcı ve kuru/ıslak eleme için standart elek setiyle komple, tane boyutu dağılımı test seti. Toprak…

Ürün sayfası →
Hidrometre Seti — İnce Fraksiyon Tane Boyutu Tayini
Toprak Laboratuvar CihazlarıHidrometre Seti — İnce Fraksiyon Tane Boyutu Tayini

Hidrometre yöntemi, toprak numunesindeki tane boyutu dağılımını belirlemenin hassas bir yoludur. Bu set, toprak numunelerindeki…

Ürün sayfası →
pF Tayini için Membran Aparatı
Toprak Laboratuvar CihazlarıpF Tayini için Membran Aparatı

pF 3,0-4,2 (1,0-15,5 bar) aralığında toprak nem karakteristiği tayini için basınçlı membran ekstraktörü.

Ürün sayfası →
Tarla Kapasitesi ve Solma Noktası Cihazı — Seramik Plakalı pF Tayini Seti
Toprak Laboratuvar CihazlarıTarla Kapasitesi ve Solma Noktası Cihazı — Seramik Plakalı pF Tayini Seti

Seramik plakalarla toprak nem karakteristiklerinin belirlenmesi için set. Bu cihaz, pF 2.0-4.2 (0,1-15 bar emme) aralığında pF…

Ürün sayfası →
Pipet Aparatı — İnce Fraksiyon Tayini
Toprak Laboratuvar CihazlarıPipet Aparatı — İnce Fraksiyon Tayini

Topraktaki ince fraksiyon içeriğini belirlemek için laboratuvar cihazı.

Ürün sayfası →
pF Tayini için Kum/Kaolin Havuzu
Toprak Laboratuvar CihazlarıpF Tayini için Kum/Kaolin Havuzu

53 veya 60 mm çaplı bozulmamış örneklerle pF 2,0-2,7 aralığında nem karakteristiği tayini için havuz sistemi.

Ürün sayfası →
pF Tayini için Kum Havuzu (Sandbox)
Toprak Laboratuvar CihazlarıpF Tayini için Kum Havuzu (Sandbox)

53 veya 60 mm çaplı, 5 cm yükseklikteki örnek halkaları için uzun ömürlü kum havuzu sistemi.

Ürün sayfası →
Kesme ve Basınç Test Cihazı
Toprak Laboratuvar CihazlarıKesme ve Basınç Test Cihazı

Zeminin düşey ve yatay gerilme altındaki kayma eğilimini ölçen bilgisayar kontrollü laboratuvar cihazı.

Ürün sayfası →
Toprak Su Permeametresi — Laboratuvar Hidrolik İletkenlik Tayini
Toprak Laboratuvar CihazlarıToprak Su Permeametresi — Laboratuvar Hidrolik İletkenlik Tayini

Permeametre, toprak numunelerinin doygun geçirgenliğini (K-faktörü) ölçmek için laboratuvar cihazıdır. Açık veya kapalı sistem…

Ürün sayfası →
Yüzey Kesme (Surface Shear) Test Cihazı
Toprak Laboratuvar CihazlarıYüzey Kesme (Surface Shear) Test Cihazı

Toprak kabuğu gibi çok ince toprak katmanlarının belirlenmesi, son derece hassas ve doğru ekipman gerektirir. Yüzey kesme test…

Ürün sayfası →
Islak Eleme Cihazı — Agregat Stabilite Testi
Toprak Laboratuvar CihazlarıIslak Eleme Cihazı — Agregat Stabilite Testi

Toprağın agregat stabilitesini belirlemek için ıslak eleme yöntemine yönelik komple set. Toprakların su ve rüzgar erozyonuna…

Ürün sayfası →

Laboratuvarınızı birlikte kuralım

Yapmak istediğiniz tayinleri ve günlük numune sayınızı paylaşın; cihaz kombinasyonunu ve gerekli numune halkalarını önerelim.

Bilgi alın

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.