📍 Kızılırmak Mah. Dumlupınar Blv. No:3C1-160 Çankaya / Ankara | 📞 0312 999 15 53 | ✉ info@ekoton.com.tr | Kariyer
Yüzey Suları · Bilgi sayfası

Akarsularda Debi Ölçümü

Debi, bir kesitten birim zamanda geçen su hacmidir ve doğrudan ölçülemez; hız ve kesit alanı ölçülerek hesaplanır. Su kaynakları planlaması, taşkın tahmini, su tahsisi ve su kalitesi yük hesaplarının hepsi güvenilir debi verisine dayanır.

Q = V × Adebi = ortalama hız × kesit alanı
0,6 derinliktek noktada ortalama hızı temsil eden derinlik
DopplerADCP'nin dayandığı ilke
01 · Temel yöntem

Hız–alan yöntemi

Akarsu kesiti düşey dilimlere bölünür. Her düşeyde derinlik ve ortalama hız ölçülür; dilimin debisi, hız ile dilim alanının çarpımıdır. Dilim debilerinin toplamı kesitin toplam debisini verir.

Hız derinlik boyunca sabit değildir: tabanda sürtünme nedeniyle düşük, yüzeye yakın en yüksektir. Bu yüzden ölçüm derinliği kurala bağlıdır.

YöntemÖlçüm derinliği (yüzeyden)Ne zaman?
Tek nokta0,6 × derinlikSığ kesitler
İki nokta0,2 ve 0,8 × derinlikYeterli derinlikte; iki değerin ortalaması alınır
Üç nokta0,2 · 0,6 · 0,8 × derinlikHız dağılımının düzensiz olduğu kesitler
  • Kesit seçimi: düz, düzgün akışlı, girdapsız ve bitkisiz bir kesit ölçüm belirsizliğini en çok azaltan etkendir.
  • Düşey sayısı: hiçbir dilim toplam debinin küçük bir payından fazlasını taşımayacak biçimde, genellikle 20 ve üzeri düşey seçilir.
02 · Nokta hız ölçümü

Mekanik ve elektromanyetik akım ölçerler

Mekanik akım ölçer (muline)

Akış bir pervaneyi döndürür; dönüş sayısı hızla orantılıdır ve kalibrasyon denklemiyle hıza çevrilir. Yüz yılı aşkın süredir kullanılan, standartlarda tanımlı referans yöntemdir. Çok düşük hızlarda ve bitkili sularda pervane takılabilir; hareketli parçalar bakım ister.

Elektromanyetik akım ölçer

Faraday yasasına dayanır: manyetik alan içinden geçen iletken su, hızıyla orantılı bir gerilim oluşturur. Hareketli parçası yoktur; düşük hızlarda, sığ ve bitkili sularda güvenilir çalışır ve bakım gereksinimi azdır.

Her iki cihaz da bir çubuğa takılarak suya girilerek (wading) ya da köprüden ve teleferikten askı düzeneğiyle kullanılır.

03 · Akustik yöntem

ADCP ile debi ölçümü

Akustik Doppler akım profilleyici (ADCP), suya ses darbeleri gönderir. Suyla birlikte hareket eden tanecikler sesi geri saçar; dönen sinyalin frekansındaki kayma (Doppler etkisi) taneciklerin, dolayısıyla suyun hızını verir. Sinyalin dönüş süresine göre derinlik hücrelere ayrılır ve tek ölçümde tüm düşey boyunca hız profili elde edilir.

  • Taban izleme: cihaz aynı anda tabana göre kendi hızını ve derinliği ölçer; konum bilgisi dışarıdan gerekmez.
  • Hareketli tekne ölçümü: ADCP bir kıyıdan diğerine geçirilir; geçiş tamamlandığında debi hesaplanmıştır. Aynı kesitte birkaç geçişin ortalaması alınır.
  • Ölçülemeyen bölgeler: yüzeye, tabana ve kıyılara yakın ince bölgeler doğrudan ölçülemez; yazılım bu bölgeleri hız profilinden uzatarak tamamlar.
  • Kazanım: büyük nehirlerde saatler süren ölçüm dakikalara iner; taşkın sırasında suya girmeden ölçüm yapılabilir.

Cihaz seçimi derinliğe göre yapılır: yüksek frekanslı küçük cihazlar sığ derelerde ince hücrelerle çalışır, düşük frekanslılar derin nehirlerde daha uzun menzil sağlar.

Etkileşimli eğitim · 12 modülADCP Eğitimi: RiverRay ve StreamPro ile debi ölçümüDoppler ilkesi, ışınlar ve hücreler, WinRiver II, saha simülatörleri, LED teşhis, bakım ve reprocess. Eğitimi açın →
04 · Sürekli izleme

Sabit kurulumla kesintisiz debi

Tek tek yapılan ölçümler anlık değer verir. Sürekli debi için bir istasyonda sürekli ölçülen bir büyüklük ile debi arasında ilişki kurulur.

  • Seviye–debi ilişkisi (anahtar eğrisi): su seviyesi sürekli kaydedilir; farklı seviyelerde yapılan debi ölçümleriyle eğri oluşturulur ve seviyeden debi hesaplanır.
  • İndeks hız yöntemi: kıyıya sabitlenen yatay ADCP, kesitin bir bölümündeki hızı sürekli ölçer. Bu hız ile kesit ortalama hızı arasındaki ilişki, hareketli tekne ölçümleriyle kalibre edilir.

İndeks hız yöntemi, seviye ile debinin tek anlamlı olmadığı yerlerde gereklidir: gelgit etkisindeki kesitler, baraj kabarma bölgeleri, kanallar ve yatağı değişken akarsular.

05 · Ekipman

Bu gruptaki ürünler

ADCP sistemleri ile mekanik ve elektromanyetik akım ölçerler.

ChannelMaster ADCP — Yatay Akustik Doppler Akım Profilleyici (H-ADCP)
Debi ÖlçümüChannelMaster ADCP — Yatay Akustik Doppler Akım Profilleyici (H-ADCP)

Nehir kıyısına veya sabit bir yapıya monte edilerek gerçek zamanlı su hızı, seviye ve debi verisi toplayan, kompakt ve uygun…

Ürün sayfası →
RiverPro 1200 ADCP — Orta Ölçekli Nehir Debisi Ölçüm Sistemi
Debi ÖlçümüRiverPro 1200 ADCP — Orta Ölçekli Nehir Debisi Ölçüm Sistemi

20 cm - 25 m derinlik aralığındaki orta ölçekli nehir ve akarsularda, saniye saniye değişen derinlik ve hız koşullarında en…

Ürün sayfası →
RiverRay ADCP — Akıllı Nehir Debisi Ölçüm Sistemi
Debi ÖlçümüRiverRay ADCP — Akıllı Nehir Debisi Ölçüm Sistemi

Sığ akarsulardan (0,4 m) derin nehirlere (60 m) kadar tek cihazla debi ölçümü yapan, kablosuz Bluetooth iletişimli, düz yüzeyli…

Ürün sayfası →
StreamPro ADCP — Sığ Akarsu Debi Ölçüm Sistemi
Debi ÖlçümüStreamPro ADCP — Sığ Akarsu Debi Ölçüm Sistemi

10 cm - 6 m derinlikteki sığ akarsularda dakikalar içinde hassas debi ölçümü yapan, hafif ve taşınabilir akustik doppler akım…

Ürün sayfası →
Elektronik Moline — Sentetik Pervaneli Akım Ölçer (13.12)
Debi ÖlçümüElektronik Moline — Sentetik Pervaneli Akım Ölçer (13.12)

Çeşitli sulak ortamlarda su akış hızını ölçmek için tasarlanmış, cam elyafı takviyeli sentetik pervaneli, yüksek doğruluklu…

Ürün sayfası →
Mekanik Moline — Mekanik Akım Ölçer (13.14)
Debi ÖlçümüMekanik Moline — Mekanik Akım Ölçer (13.14)

Küçük ve hafif yapısıyla nehir, kanal, atıksu ve boru içi akış ölçümlerinde kullanılan, pervane dönüşlerini bir sayaç…

Ürün sayfası →
Model 801 — Elektromanyetik Akım Ölçer (Elektro Manyetik Moline)
Debi ÖlçümüModel 801 — Elektromanyetik Akım Ölçer (Elektro Manyetik Moline)

Açık kanal ortamlarında suyun hızını yüksek doğrulukla ölçen, düz (flat) sensör tasarımı sayesinde sığ sularda ve dar alanlarda…

Ürün sayfası →

Kesitinize uygun yöntemi seçelim

Akarsuyun genişliğini, derinlik ve hız aralığını paylaşın; akım ölçer ya da ADCP seçeneklerini önerelim.

Bilgi alın

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.