Hız–alan yöntemi
Akarsu kesiti düşey dilimlere bölünür. Her düşeyde derinlik ve ortalama hız ölçülür; dilimin debisi, hız ile dilim alanının çarpımıdır. Dilim debilerinin toplamı kesitin toplam debisini verir.
Hız derinlik boyunca sabit değildir: tabanda sürtünme nedeniyle düşük, yüzeye yakın en yüksektir. Bu yüzden ölçüm derinliği kurala bağlıdır.
| Yöntem | Ölçüm derinliği (yüzeyden) | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Tek nokta | 0,6 × derinlik | Sığ kesitler |
| İki nokta | 0,2 ve 0,8 × derinlik | Yeterli derinlikte; iki değerin ortalaması alınır |
| Üç nokta | 0,2 · 0,6 · 0,8 × derinlik | Hız dağılımının düzensiz olduğu kesitler |
- Kesit seçimi: düz, düzgün akışlı, girdapsız ve bitkisiz bir kesit ölçüm belirsizliğini en çok azaltan etkendir.
- Düşey sayısı: hiçbir dilim toplam debinin küçük bir payından fazlasını taşımayacak biçimde, genellikle 20 ve üzeri düşey seçilir.
Mekanik ve elektromanyetik akım ölçerler
Mekanik akım ölçer (muline)
Akış bir pervaneyi döndürür; dönüş sayısı hızla orantılıdır ve kalibrasyon denklemiyle hıza çevrilir. Yüz yılı aşkın süredir kullanılan, standartlarda tanımlı referans yöntemdir. Çok düşük hızlarda ve bitkili sularda pervane takılabilir; hareketli parçalar bakım ister.
Elektromanyetik akım ölçer
Faraday yasasına dayanır: manyetik alan içinden geçen iletken su, hızıyla orantılı bir gerilim oluşturur. Hareketli parçası yoktur; düşük hızlarda, sığ ve bitkili sularda güvenilir çalışır ve bakım gereksinimi azdır.
Her iki cihaz da bir çubuğa takılarak suya girilerek (wading) ya da köprüden ve teleferikten askı düzeneğiyle kullanılır.
ADCP ile debi ölçümü
Akustik Doppler akım profilleyici (ADCP), suya ses darbeleri gönderir. Suyla birlikte hareket eden tanecikler sesi geri saçar; dönen sinyalin frekansındaki kayma (Doppler etkisi) taneciklerin, dolayısıyla suyun hızını verir. Sinyalin dönüş süresine göre derinlik hücrelere ayrılır ve tek ölçümde tüm düşey boyunca hız profili elde edilir.
- Taban izleme: cihaz aynı anda tabana göre kendi hızını ve derinliği ölçer; konum bilgisi dışarıdan gerekmez.
- Hareketli tekne ölçümü: ADCP bir kıyıdan diğerine geçirilir; geçiş tamamlandığında debi hesaplanmıştır. Aynı kesitte birkaç geçişin ortalaması alınır.
- Ölçülemeyen bölgeler: yüzeye, tabana ve kıyılara yakın ince bölgeler doğrudan ölçülemez; yazılım bu bölgeleri hız profilinden uzatarak tamamlar.
- Kazanım: büyük nehirlerde saatler süren ölçüm dakikalara iner; taşkın sırasında suya girmeden ölçüm yapılabilir.
Cihaz seçimi derinliğe göre yapılır: yüksek frekanslı küçük cihazlar sığ derelerde ince hücrelerle çalışır, düşük frekanslılar derin nehirlerde daha uzun menzil sağlar.
Sabit kurulumla kesintisiz debi
Tek tek yapılan ölçümler anlık değer verir. Sürekli debi için bir istasyonda sürekli ölçülen bir büyüklük ile debi arasında ilişki kurulur.
- Seviye–debi ilişkisi (anahtar eğrisi): su seviyesi sürekli kaydedilir; farklı seviyelerde yapılan debi ölçümleriyle eğri oluşturulur ve seviyeden debi hesaplanır.
- İndeks hız yöntemi: kıyıya sabitlenen yatay ADCP, kesitin bir bölümündeki hızı sürekli ölçer. Bu hız ile kesit ortalama hızı arasındaki ilişki, hareketli tekne ölçümleriyle kalibre edilir.
İndeks hız yöntemi, seviye ile debinin tek anlamlı olmadığı yerlerde gereklidir: gelgit etkisindeki kesitler, baraj kabarma bölgeleri, kanallar ve yatağı değişken akarsular.
Bu gruptaki ürünler
ADCP sistemleri ile mekanik ve elektromanyetik akım ölçerler.

Nehir kıyısına veya sabit bir yapıya monte edilerek gerçek zamanlı su hızı, seviye ve debi verisi toplayan, kompakt ve uygun…

20 cm - 25 m derinlik aralığındaki orta ölçekli nehir ve akarsularda, saniye saniye değişen derinlik ve hız koşullarında en…

Sığ akarsulardan (0,4 m) derin nehirlere (60 m) kadar tek cihazla debi ölçümü yapan, kablosuz Bluetooth iletişimli, düz yüzeyli…

10 cm - 6 m derinlikteki sığ akarsularda dakikalar içinde hassas debi ölçümü yapan, hafif ve taşınabilir akustik doppler akım…

Çeşitli sulak ortamlarda su akış hızını ölçmek için tasarlanmış, cam elyafı takviyeli sentetik pervaneli, yüksek doğruluklu…

Küçük ve hafif yapısıyla nehir, kanal, atıksu ve boru içi akış ölçümlerinde kullanılan, pervane dönüşlerini bir sayaç…

Açık kanal ortamlarında suyun hızını yüksek doğrulukla ölçen, düz (flat) sensör tasarımı sayesinde sığ sularda ve dar alanlarda…
Kesitinize uygun yöntemi seçelim
Akarsuyun genişliğini, derinlik ve hız aralığını paylaşın; akım ölçer ya da ADCP seçeneklerini önerelim.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.