CPT'de ne ölçülür?
Standart elektrikli koninin tepe açısı 60°, taban alanı 10 cm²'dir. Koni zemine dakikada yaklaşık 1,2 m ilerleyecek biçimde, 20 mm/s sabit hızla itilir. İçindeki yük hücreleri ve basınç sensörü, birkaç santimetrede bir ölçüm alır.
| Büyüklük | Simge | Nasıl ölçülür? | Ne gösterir? |
|---|---|---|---|
| Uç direnci | qc | Koni ucuna gelen kuvvet / taban alanı | Zeminin sıkılığı ve dayanımı |
| Çevre sürtünmesi | fs | Koninin arkasındaki sürtünme gömleğine gelen kuvvet / gömlek alanı | Zeminin yapışkanlığı ve tane yapısı |
| Boşluk suyu basıncı | u2 | Koninin hemen arkasındaki filtreden basınç sensörüyle (CPTU) | Zeminin geçirgenliği ve drenaj davranışı |
Bunlara ek olarak koninin düşeyden sapması (eğim) da ölçülür; derin deneylerde gerçek derinliğin hesaplanması ve tijlerin korunması için gereklidir. Deney yöntemi ve cihaz sınıfları ISO 22476-1 standardında tanımlanmıştır.
Ölçümden zemin profiline
CPT'de numune alınmaz; zemin cinsi, ölçülen büyüklüklerin birbirine oranından çıkarılır. Temel gösterge sürtünme oranıdır: çevre sürtünmesinin uç direncine oranı (yüzde olarak).
- Kumlar: uç direnci yüksek, sürtünme oranı düşük; itme sırasında boşluk suyu basıncı birikmez.
- Killer: uç direnci düşük, sürtünme oranı yüksek; itme sırasında belirgin aşırı boşluk suyu basıncı oluşur.
- Siltler ve karışık zeminler: iki uç arasında yer alır.
- Organik zeminler ve turba: çok düşük uç direnci, çok yüksek sürtünme oranı.
Bu ilişkiler zemin davranış tipi abaklarında (örneğin Robertson) özetlenmiştir. Sonuç bir tane boyu sınıfı değil, zeminin mekanik davranışıdır; bu yüzden CPT çoğu projede birkaç sondajla birlikte kullanılır ve sondaj verisiyle ilişkilendirilir.
Ölçümlerden ampirik bağıntılarla türetilen başlıca parametreler: kumlarda bağıl sıkılık ve içsel sürtünme açısı, killerde drenajsız kayma dayanımı, kazık taşıma gücü ve sıvılaşma direnci.
Killi zeminlerde boşluk suyu basıncı koninin geometrisi nedeniyle uç direncini etkiler; bu yüzden CPTU'da düzeltilmiş uç direnci kullanılır.
Sönümlenme deneyi ve ölçüm modülleri
İtme durdurulup boşluk suyu basıncının zamanla azalması izlendiğinde sönümlenme deneyi yapılmış olur. Basıncın yarıya inmesi için geçen süre, zeminin konsolidasyon katsayısı ve geçirgenliği hakkında bilgi verir; denge değeri ise o derinlikteki yeraltı suyu basıncını gösterir.
| Modül | Ölçtüğü | Kullanım |
|---|---|---|
| Sismik | Yüzeyde üretilen kayma dalgasının koniye varış süresi | Kayma dalgası hızı; küçük şekil değiştirme rijitliği, deprem ve sıvılaşma analizleri |
| Dielektrik / iletkenlik | Zeminin elektriksel özellikleri | Su içeriği, tuzlu su ve kirletici bulutlarının sınırı |
| Gama | Doğal gama ışıması | Kil içeriği ve katman korelasyonu |
| Manyetik | Manyetik alandaki bozulma | Gömülü metal nesnelerin ve kazıkların tespiti |
| Video | Zemin görüntüsü | Tane yapısının ve kirliliğin gözle doğrulanması |
İtme sistemleri ve reaksiyon kuvveti
Koniyi itmek için gereken kuvvet sıkı kumlarda ve derinlikle hızla artar. İtme sistemi bu kuvveti ancak kendisini yukarı kaldırmaya çalışan tepkiyi karşılayabildiği ölçüde uygulayabilir. Reaksiyon iki yolla sağlanır: aracın kendi ağırlığı ya da zemine burgulanan ankrajlar.
| Sistem | Reaksiyon | Uygun olduğu yer |
|---|---|---|
| Kamyon üstü kabinli sistem | Araç ağırlığı | Yol erişimi olan sahalar, yüksek günlük üretim |
| Paletli sistem | Ağırlık ve/veya ankraj | Yumuşak ve engebeli arazi, yol dışı sahalar |
| Bağımsız itici (stand-alone) | Ankraj ya da taşıyıcı makine | Dar alanlar, bina içi, mevcut sondaj makinesine montaj |
| Sonik sondajla birleşik sistem | Sondaj makinesi | CPT'nin geçemediği sert tabakaların delinip deneye devam edilmesi |
- Tijler ve sürtünme azaltıcılar: tij dizisi boyunca oluşan sürtünme, itme kapasitesinin önemli bölümünü tüketir; sürtünme azaltıcılar bu kaybı düşürür.
- Kelepçe: tijleri kavrayıp iten ve çeken düzenektir; hızı ve güvenilirliği günlük üretimi belirler.
- Doyurma: boşluk suyu basıncının doğru ölçülmesi için filtre ve koni içi tümüyle havasız doldurulmalıdır.
- Kalibrasyon: koniler düzenli aralıklarla kalibre edilir; standart, ölçüm sınıfına göre izin verilen belirsizliği tanımlar.
Bu gruptaki ürünler
CPT makineleri, itme sistemleri, koniler, ölçüm modülleri, veri toplama sistemleri ve takımlar.

Boxed Crawler CPT 100; standart paletli kasaya entegre edilmiş 100 kN'luk CPT sistemidir. Yük taşıma…

Compact Crawler CPT 130; 130 kN itme kapasiteli, dar alanlarda ve kısıtlı erişim koşullarında çalışabilen paletli CPT aracıdır.…

CPT Pusher 200, EN ISO 22476-1 standardına uygun 200 kN koni penetrasyon itici sistemidir. Hidrolik çalışma prensibi ile hassas…

36 mm çapa kadar CPT/sondaj tüplerini sabitlemek için sert metal bilyalı kelepçe, 260 kN kapasiteli.

6x6 kamyon platformu üzerine kurulu, tam balastlı CPT makinesi — zorlu arazilerde paletli sistemlerden daha hızlı hareket eder.

Boxed Crawler 100 kN'in yeni nesil tasarımını, tam balastlı ve karayoluna uygun bir sisteme taşıyan CPT makinesi.

Erişim ve manevra kabiliyetinin kritik olduğu CPT projeleri için ideal, kompakt paletli CPT makinesi.

ISO 22476-1:2022 standardına tam uyumlu CPT koni kalibrasyon hizmeti.

CPT koni ve filtre halkalarının test öncesi doğru şekilde doyurulması için iki farklı sistem.

Sıcaklık kompanzasyonlu strain-gauge transdüserlere sahip elektronik ve dijital CPT koniler.

CPT konileri ve modüllerinin doğru ölçüm yapabilmesi için düzenli, sertifikalı kalibrasyon hizmeti.

Farklı diş tiplerindeki CPT ekipmanlarını birbirine bağlamak için çeşitli uzunluk ve diş tiplerinde ara bağlantı parçaları.

Ölçülen CPT verilerini okuma, düzenleme ve raporlama için masaüstü yazılımı.

Koni penetrasyon testine başlamak için gereken tüm temel bileşenleri içeren, anahtar teslim dijital CPT başlangıç kiti.

Farklı uzunluk, çap ve diş tipinde geniş CPT tüpü yelpazesi.

Veri toplama sistemi, koni penetrasyon testi (CPT) yapmak için gereken tüm işlevselliği sağlar. Sistemin merkezinde 12/24 VDC…

CPT itme sistemlerinde köprü hareketini izleyerek derinlik verisini otomatik kaydeden sistem.

CPT ölçümüyle eş zamanlı olarak zeminin elektriksel iletkenlik ve dielektrik parametrelerini ölçen modül.

Sondaj rig'ini tam kapasiteli bir CPT makinesine dönüştüren, piyasadaki en basit CPT dönüşüm ekipmanı.

Farklı uzunluk ve diş tipinde CPT sürtünme azaltıcı kam ve halkalar.

Doğal radyasyon ölçümüyle zemin sınıflandırması yapan CPT modülü.

Gömülü metal cisimlerin tespiti için manyetik alan ölçüm modülü.

CPT verisiyle eş zamanlı HD video görüntüsü yakalayan koni arkası modül.

CPT ve sondaj tüplerini hidrolik olarak kavrayan itme-çekme kelepçesi.

200 kN itme, 260 kN çekme kapasiteli mekanik sondaj çubuğu kelepçesi.

CPT sırasında zemin sismik hızlarını ölçmek için üç eksenli ivmeölçer modülü.

Mevcut veya yeni bir CPT makinesinin kapasitesini genişleten, sonik titreşim ile zemin sürtünmesini azaltan CPT itme ünitesi.

Lojistik açıdan en zorlu projelerde bile CPT ölçümü yapabilmek için en yüksek esnekliği sunan bağımsız CPT itme ünitesi.

Çeşitli rig ve yüzeylere monte edilebilen, en yüksek esnekliği sunan bağımsız CPT itme ünitesi.

Mini CPT konilerinin kullanımı için hafif, bağımsız CPT itme çerçevesi.
Sahanıza uygun CPT sistemini belirleyelim
Hedef derinliği, beklenen zemin koşullarını ve saha erişimini paylaşın; itme kapasitesi, koni ve modül seçeneklerini önerelim.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.